Để Trẻ Có Một Giấc Ngủ An Toàn

BSNT- BSCK1 Trần Anh Huấn

 Vấn đề giấc ngủ của trẻ là một trong những nỗi băn khoăn hàng đầu ở các bậc cha mẹ. Nhiều kết cục đau buồn liên quan đến việc ngủ xảy ra ở trẻ chỉ vì chúng ta thiếu hiểu biết. Hãy đảm bảo cho trẻ một giấc ngủ an toàn nhất có thể !

Tình Hình Tử Vong Liên Quan Tới Giấc Ngủ Ở Trẻ Nhỏ

• Tại Hoa Kỳ , hàng năm có hơn 3.500 trẻ dưới 1 tuổi chết đột ngột khi đang ngủ, thường là do hội chứng đột tử ở trẻ nhũ nhi  (SIDS) hoặc tử vong do tai nạn làm nghẹt thở hoặc bị siết cổ.
• SIDS (sudden infant death syndrome) là hội chứng mà trẻ đang ngủ , tử vong đột ngột không xác định được lý do.
• Tại Việt Nam con số này còn cao hơn rất nhiều lần. Theo số liệu từ Bộ Y Tế, hàng năm nước ta có khoảng 27.000 trẻ nhỏ tử vong tự nhiên (tỷ lệ tử vong khoảng 18/1000 trẻ đẻ sống). Như vậy mỗi ngày có khoảng 75 trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ tử vong đột ngột do nhiều nguyên nhân khác nhau, tập trung chủ yếu ở những tháng đầu đời.
• Khi trẻ ngủ với gối, chăn hoặc trên bề mặt mềm, có nguy cơ cao mắc hội chứng đột tử ở trẻ nhũ nhi (SIDS). Khi trẻ ngủ chung giường với cha mẹ, sẽ có thêm nguy cơ nghẹt thở từ bề mặt ngủ là nệm mềm, chăn, gối hoặc bị người lớn đè lên khi lăn qua lăn lại. Hơn nữa khi ngủ chung như vậy bạn luôn luôn suy nghĩ liệu con mình có an toàn không nên sẽ chẳng thể yên tâm ngủ được.
•  Trong nỗ lực giảm nguy cơ tử vong ở trẻ nhũ nhi (trẻ dưới 1 tuổi) liên quan đến giấc ngủ, Viện Hàn Lâm Nhi Khoa Hoa Kỳ (AAP) dựa trên những bằng chứng mới đây, đã cập nhật khuyến cáo về chăm sóc trẻ sơ sinh da kề da, có nên ngủ chung giường với cha mẹ, sử dụng giường như thế nào, làm sao tạo môi trường ngủ an toàn khi ngủ.

Khuyến Cáo Để Trẻ Có Một Giấc Ngủ An Toàn  

Cho Trẻ Nằm Ngửa Hay Nằm Sấp

• Cho đến 12 tháng các bé nên ngủ ở tư thế nằm ngửa trong tất cả các lần ngủ kể cả ngủ trưa hay ban đêm. 
• Trẻ ngủ nằm ngửa ít nguy cơ tử vong do SIDS hơn trẻ nằm sấp hay nằm nghiêng 1 bên ( nghiêng 1 bên trẻ cũng dễ dàng lăn sang thành nằm sấp). 
• Một số cha mẹ lo lắng trẻ sẽ bị sặc khi nằm ngửa nhưng giải phẫu đường thở của trẻ và phản xạ hầu họng sẽ giúp trẻ không bị sặc. Ngay cả với trẻ bị trào ngược dạ dày thực quản cũng nên cho trẻ ngủ ở tư thế ngửa.
• Một số trẻ sẽ lật từ ngửa thành sấp, bạn phải luôn đặt bé nằm ngửa lại, khi bé đã lật qua lại được các chiều một cách điêu luyện rồi thì bạn có thể không nhất thiết phải đặt bé nằm ngửa lại nữa. Tuy nhiên phải chắc chắn rằng không có chăn , gối, đồ chơi, miếng đệm xung quanh, vì bé có thể lăm vào các vật dụng gây tắc đường thở.

 

Để Trẻ Mới Sinh An Toàn Khi Ngủ

• Trẻ mới sinh nên được tiếp xúc da kề da với mẹ càng sớm càng tốt sau sinh ít nhất là trong giờ đầu tiên, sau đó khi mẹ cần nghỉ ngơi và không thể da kề da nữa thì bé nên được đặt nằm ngửa trên nôi. 
• Một số trẻ có vấn đề về hô hấp phải nằm trong hồi sức sơ sinh, tư thế nằm sấp có thể có lợi, tuy nhiên những trẻ này nên được nằm ngửa ngay khi vấn đề hô hấp được giải quyết để trẻ có thể quen với việc nằm ngửa trước khi về nhà.
  
  

Mặt Phẳng An Toàn Để Ngủ

• Nếu trẻ ngủ gục trên ghế xích đu, xe đẩy, ghế ô tô bạn cần đưa trẻ tới mặt phẳng và nằm ngửa để ngủ càng sớm càng tốt
• Bề mặt ngủ cho trẻ là bề mặt cứng, chắc chắn, trên đó là tấm nệm mỏng, bề mặt không nên bị lún xuống sâu khi trẻ nằm xuống.
    

Khu Vực Ngủ An Toàn Cho Trẻ Như Thế Nào

• Khu vực ngủ của trẻ bố trí bên trong phòng ngủ của bạn ít nhất là 6 tháng đầu, tốt nhất là tới 12 tháng . Việc này giúp giảm 50% nguy cơ SIDS và an toàn hơn nhiều so với ngủ chung giường.
• Ngoài ra khi chung phòng giúp bạn dễ dàng cho bé ăn, trong nom bé dễ dàng
• Chỉ mang trẻ vào giường của bạn khi cho trẻ ăn hoặc bé cần xoa dịu. Đặt bé trở lại không gian ngủ của mình khi bé có dấu hiệu muốn ngủ. Nếu như đang cho bú mà bạn sợ ngủ quên hãy đảm bảo trên giường của bạn không có bất cứ dụng cụ nào như gối, ga, chăn hoặc bất kỳ vật dụng nào khác có thể che mặt, đầu, cổ của bé hoặc gây quá nóng cho bé. Ngay khi bạn thức dậy hãy bế bé đến giường của trẻ.
• Không bao giờ đặt bé ngủ trên ghế sofa, các loại ghế, đây là nơi cực kỳ nguy hiểm cho bé ngủ
  
  

Nằm Chung Giường Với Cha Mẹ Liệu Có An Toàn

• Nằm chung giường không được khuyến cáo cho bất kì trẻ nào. Việc ngủ chung có thể đem lại nhiều mối nguy hiểm.
•  Càng không nên ngủ chung nếu

-> Con bạn nhỏ hơn 4 tháng tuổi

-> Trẻ sanh non, nhẹ cân

-> Bạn hoặc bất cứ ai ngủ chung hút thuốc, kể cả là không hút thuốc trên giường.

-> Uống thuốc khiến bạn ngủ li bì khó thức dậy

-> Uống rượu

-> Không phải là cha mẹ của bé

-> Bề mặt ngủ là bề mặt mềm mại như đệm nước, ghế sofa hay những bề mặt gây lún nhiều khi nằm.

 

Có Được Đắp Chăn Hay Quấn Trẻ Khi Ngủ

• Loại bỏ bất cứ đồ vật nào có thể làm trẻ ngạt thở, siết cổ ra chỗ ngủ của bé. Những vật này như gối, chăn, đồ chơi, miếng đệm… Nếu sợ bé bị lạnh hãy dùng quần áo ngủ cho trẻ ví dụ như loại chăn có thể mặc được, nói chung bé chỉ nên được mặc nhiều hơn bạn đang mặc 1 lớp.
• Quấn trẻ cũng được, nhưng đừng quấn quá chặt làm trẻ nghẹt thở, luôn để bé nằm ngửa khi quấn, khi trẻ tập lật thì quấn nữa.

Vú Giả Làm Giảm Nguy Cơ Tử Vong Khi Ngủ

• Sử dụng núm vú giả vào giờ ngủ  giảm nguy cơ SIDS, kể cả khi nó rơi ra khi bé ngủ. 
• Nếu bé bú mẹ thì đợi việc bú mẹ diễn ra xuôn sẻ đã (có thể mất 2-3 tuần đầu) rồi mới thử cho ngậm vú giả. 
• Nếu trẻ bú bình có thể bắt đầu bất ngậm vú giả cứ khi nào. Một số trẻ không thích vú giả đơn giản vì chúng không thích thế thôi, bạn có thể thử lại sau. 
• Nếu vú giả rơi ra khi trẻ ngủ thì không cần đặt lại

 

Mẹ Có Thể Giúp Gì Thêm Để Bảo Vệ Trẻ Khi Ngủ

• Không hút thuốc lá, giữ trẻ tránh xa những người hút thuốc và những nơi mọi người hút thuốc. Đừng bao giờ hút thuốc gần em bé ngay cả khi bạn ra bên ngoài.
• Không dùng rượu hoặc thuốc bất hợp pháp. Không ngủ chung giường nếu uống rượu hoặc dùng thuốc làm bạn khó thức giấc
• Trẻ bú mẹ có nguy cơ SIDS thấp hơn, thế nên cố gắng cho bé bú mẹ
• Tiêm chủng đầy đủ, bằng chứng gần đây cho thấy tiêm chủng đủ có tác dụng bảo vệ SIDS
• Đảm bảo rằng trẻ có thời gian nằm sấp trong ngày, thời gian này phải được giám sắt bởi người tỉnh táo. Nằm sấp giúp phát triển vận động của trẻ và ngăn ngừa hội chứng đầu phẳng cho trẻ.
• Các loại giường cho trẻ thiết kế kê bên cạnh giường ngủ của mẹ chưa đủ chứng cứ để khuyến cáo nên hay không nên sài,  vì chưa có nghiên cứu nào nói về giảm nguy cơ SIDS hay tăng ngu cơ chấn thương, tử vong do dùng kiểu giường này.
• Có nhiều dụng cụ quảng cáo giúp giảm nguy cơ SIDS nhưng không có chứng cứ nào chứng minh sử dụng sẳm phẩm này giảm nguy cơ SIDS.

 

Bài Viết Liên Quan:

Để Trẻ Và Cả Nhà Ngủ Ngon 

Hội Chứng Đầu Phẳng Ở Trẻ

NhiệtĐộ Phòng Bao Nhiêu Thì Tốt Cho Trẻ? Nên Bật Điều Hoà Bao Nhiêu Độ ? 

Tài Liệu Tham Khảo

• How to Keep Your Sleeping Baby Safe: AAP Policy Explained
• Help Your Baby Sleep Safely So You Can Sleep Soundly  (AAP)

• Hội chứng đột tử ở trẻ nhỏ (SIDS) không liên quan đến vắc xin trong tiêm chủng (http://vncdc.gov.vn/vi/tin-tuc-quoc-te/767/hoi-chung-dot-tu-o-tre-nho-sids-va-moi-lien-quan-voi-tiem-chung)