BSNT-BSCK1 TRẦN ANH HUẤN
Trên các phương tiện truyền
thông đang quảng cáo rất nhiều về các loại xe tập đi, xà nhún , và các dụng cụ
giữ trẻ khác với lời kêu gọi là sẽ giup trẻ vận động và biết đi sớm. Một số mẹ
cảm thấy tiện lợi khi trẻ ngồi chơi vui vẻ trên các dụng cụ đó và tiện thể vừa
chơi vừa đút ăn cho con luôn. Nhưng việc xử dụng xe tập đi cho trẻ có thật sự tốt
như lời đồn ?
SỬ DỤNG XE TẬP ĐI CHO TRẺ GÂY HẬU QUẢ GÌ
- Năm 1999 khoẳng 8800 trẻ em dưới 15 tháng phải nhập viện điều trị cấp cứu tại các bệnh viện tại Mỹ có liên quan đến dùng dụng cụ tập đi cho trẻ. Phần lớn các chấn thương này là chấn thương đầu và té cầu thang.
- Xe tập đi không giúp trẻ biết đi mà còn trì hoãn vận động và phát triển tâm thần của trẻ.
- Các cơ quan chức năng tại Mỹ đã đề ra các biện pháp để cảnh báo người tiêu dùng như: dãn nhãn cảnh báo trên sản phẩm, giáo dục cộng đồng, tăng cường giám sát trẻ khi sử dụng xe tập đi. Tuy nhiên các biện pháp này không đem lại kết quả khả quan, không cho thấy cải thiện tỉ lệ chấn thương ở trẻ.
- Do đó Hiệp hội nhi khoa Hoa Kỳ khuyến cáo cấm các dụng cụ tập đi cho trẻ nhỏ. Nếu các mẹ khăng khăng muốn xử dụng thì các dụng cụ này phải tuân theo các tiêu chuẩn đặc biệt.
- Các nghiên cứ chỉ ra rằng những trẻ được sử dụng xe tập đi có thời gian biết đi chậm hơn trẻ không sử dụng ghế tập đi.
- Xe tập đi có thể ảnh hưởng xấu đến sự phát triển của dáng đi, tư thế , thậm chí có thể gây ra thói quen đi bằng ngón chân
Trẻ bị sai tư thế khi ngồi xe tập đi
Trẻ hình thành kiểu đi bất thường
KHUYẾN CÁO VỀ SỬ DỤNG XE TẬP ĐI VÀ CÁC DỤNG CỤ TƯƠNG TỰ NHƯ XÀ NHÚN CHO TRẺ
- Khuyến cáo hỗ trợ học tập sớm cho trẻ dưới 3 tuổi của bang Massachusetts Hoa Kì khuyến cáo hỗ trợ vận động cho trẻ bằng cách để trẻ vận động tự do trong khoảng không gian không giới hạn, có thể kê các mặt phẳng với độ dốc khác nhau để trẻ tự do trải nghiệm. Hạn chế sử dụng các dụng cụ như ghế ngồi, xe tập đi, xà nhún, các dụng cụ mà trẻ không thể tự mình đặt mình vào tư thế đó được.
(xem thêm bài : hưỡng dẫn giáo dục sớm cho trẻ)
- Hiệp Hội Nhi Khoa Hoa Kỳ (AAP) khuyến cáo không sử dụng xe tập đi cho trẻ.
các loại xà nhún, địu không nên sử dụng cho trẻ, chỉ dùng khi cần thiết
SỰ PHÁT TRIỂN VẬN ĐỘNG CỦA TRẺ NHỎ VÀ CÁCH HỖ TRỢ TRẺ VẬN ĐỘNG SỚM
- Lúc 8 tháng trẻ có thể ngồi mà không cần hỗ trợ, mặc dù thỉnh thoảng trẻ có thể bị té, bé sẽ tự mình điều chỉnh từ những lần té. Khi các cơ thân mình phát triển hơn, trẻ có thể nghiêng người để lấy đồ chơi.
- Khi trẻ nằm trên một mặt phẳng, bé sẽ chuyển động liên tục, khi nằm sấp bé cố cong người lên cao để nhìn xung quanh, khi nằm ngửa trẻ nắm lấy chân mình hoặc bất cứ thứ gì gần đó và kéo chúng lên miệng, trẻ có thể không giữ được lâu ở tư thế chống tay, trẻ lăn rất nhanh và bất chợt do đó không bao giờ để bé ở một mình.
- Trẻ vận động mỗi ngày và tăng dần sức mạnh cơ bắp, kĩ năng bò thường thành thạo khi 7-10 tháng, cơ tay phát triển hơn cơ chân nên trẻ có thể đẩy mình ra sau, sau một thời gian trẻ phát hiện ra sử dụng đầu gối và đẩy ra phía trước , trẻ có thể tự tiến về phía trước tiếp cận mục tiêu của mình.
- Một số trẻ không bò, mà thay vào đó trẻ dùng các cách di chuyển khác như trờn trên bụng, miễn sao trẻ đang học cách phối hợp mỗi bên của cơ thể và sử dụng tay và chân với nhau, thì không có lý do gì phải lo lắng. Điều quan trọng là trẻ có thể tự khám phá môi trường xung quanh và chuẩn bị cơ thể để đứng. Nếu có sự lo lắng nào về sự vận động của trẻ hãy tham khảo ý kiến bác sĩ nhi khoa.
Khuyến khích trẻ vận động bằng cách nào
- Đưa đồ vật hấp dẫn trẻ nhưng để ngoài tầm với, khi trẻ nhanh nhẹn hơn hãy tạo các chướng ngại vật nhỏ như dùng gối, nệm, các hộp nhỏ để cho trẻ bò qua lại. Trẻ có thể té khi bò qua chướng ngại vật điều này có thể làm trẻ hoảng sợ , hãy ở bên trẻ và giúp đỡ khi trẻ cần.
- Bé cần phải học cách đi cầu thang nhưng trong giai đoạn từ 8-10 tháng thì không an toàn, cần chắn cầu thang cẩn thận
- Cho trẻ leo lên các khối xốp hoặc khối các tông chắc chắn, nhỏ.
- Khoảng 1 tuổi bạn có thể dạy bé xuống cầu thang thật, bé có thể mất vài lần để hiểu được logic của việc bước chân xuống cầu thang, cầu thang để bé tập phải trải thảm để hạn chế chấn thương.
- Trẻ thích thú khi bò và trườn được , tuy nhiên trẻ sẽ không bao giờ hài lòng với điều này được lâu, trẻ nhìn xung quanh thấy mọi người bước đi và trẻ cũng muốn như vậy, bé tranh thủ mọi cơ hội để kéo mình đứng lên, rồi không biết thế nào để ngồi xuống lại, và khóc cần sự giúp đỡ, hãy hưỡng dẫn trẻ cong đầu gối và ngồi xuống.
- Sau môt thời gian đứng vịn và bước đi , trẻ cải thiện khả năng thăng bằng và bắt đầu buông tay ra để đi và chỉ cần hỗ trợ khi mất thăng bằng. Cho dù cố gắng an toàn hết mưc nhưng té, va đập, bầm tím là không thể tránh được trong giai đoạn này, cố gắng an toàn nhất có thể như sàn được trải thảm mềm mại, đồ vật không sắc nhọn, các cạch được bo tròn. Để việc té chấn thương không nghiêm trọng. Ôm nhẹ bé một cái nhanh chóng hoặc nói lời trấn an để con không buồn bực quá mức vì những lần té và tiếp tục vượt qua thử thách.
- Khi trẻ bắt đầu bước ra ngoài trẻ cần giày để bảo vệ, dày phải thoải mái, đế không thấm nước để chống trượt, không được chật vì còn để chỗ cho chân phát triển. Dày sneakers là phù hợp, và không cần kê hay đệm thêm cái gì vô chân khi đeo dày. Kiểm tra dày thường xuyên để thay cho phù hợp với độ lớn của chân trẻ
- Đa phần trẻ bắt đầu bước đi vào 12 tháng, nhưng hoàn toàn bình thường nếu rẻ bắt đầu đi sớm hơn một chút. Lúc đầu trẻ đi 2 chân rộng để giữ thăng bằng, những ngày đầu tiên trẻ ham đi nhanh quá và ngã khi dừng lại. khi đã quen rồi trẻ học cách dừng lại và thay đổi hướng. chẳng bao lâu sau trẻ có thể ngồi xổm để nhặt gì đó và tự đứng lên lại. Lúc này trẻ sẽ rất vui khi chơi đồ kiểu kéo và đẩy (push pull toy), càng ồn ào càng vui.
Bài viết liên quan: Hưỡng dẫn giáo dục sớm cho trẻ
TÀI LIỆU THAM KHẢO
- Movement: 8 to 12 months (American Academy Of Pediatrics)
- Are baby walker warnings coming too late?: recommendations and rationale for anticipatory guidance at earlier well-child visits
- Injuries associated with infant walkers (American Academy Of Pediatrics)
- Caring for your baby and young child birth to age 5, 2019 (American Academy Of Pediatrics)