Thứ Hai, 16 tháng 3, 2020

Đái Tháo Đường Thai Kỳ- Những Điều Mẹ Nên Biết


BSNT-BSCK 1 TRẦN ANH HUẤN


 Đái tháo đường thai kỳ hay còn gọi tiểu đường thai kỳ, là tình trạng người mẹ trước đó hoàn toàn bình thường, chả bị tăng đường huyết hay tiểu đường gì, đùng 1 phát khi mang thai bị rối loạn đường huyết và tiểu đường luôn. Tình trạng này cũng hay gặp lắm, nhưng bà con còn thờ ơ và vô tư quá! Các mẹ nên biết một chút ít điều cơ bản dễ hiểu dưới đây nha!


ĐÁI THÁO ĐƯỜNG THAI KỲ LÀ GÌ ? TẠI SAO BẠN LẠI BỊ ?

  • Mang thai là quá trình thay đổi lớn ở mẹ về nội tiết. Nhau thai tiết ra hormone như GH, CRH, lactogen nhau thai, và Progesterone. Mục đích nhau thai tiết ra những chất này để đảm bảo thai được cung cấp đầy đủ chất dinh dưỡng. Những những chất này làm tăng đường huyết mẹ khi mang thai.
  • Bình thường tuyến tuỵ mẹ tiết đủ insulin cho mẹ sài để kiểm soát đường huyết, nhưng trong lúc mang thai do tác động những hormone từ nhau thai nói trên làm tuyến tuỵ có thể không sản xuất đủ insulin để kiểm soát đường. Hậu quả là bạn bị tăng đường huyết hay nói cách khác là đái tháo đường


cơ chế đái tháo đường khi mang thai

Cơ chế đái tháo đường khi mang thai



TÌNH TRẠNG  ĐÁI THÁO ĐƯỜNG KHI MANG THAI  CÓ HAY GẶP KHÔNG MÀ NÓI ?

  • Cũng hay gặp lắm á, đặc biệt là dân Đông Nam Á tỉ lệ thai bị đái tháo đường thai kỳ tới 25% lận, có nghĩa là ¼ thai kì có rối loạn đường huyết từ ít tới nhiều.
  • Tỉ lệ bị thay đổi phụ thuộc chủng tộc như ở Mỹ là 6-7% , chung trên toàn thế giới là 17%.

TÌNH TRẠNG  NÀY CÓ GHÊ GỚM KHÔNG? CÓ ĐÁNG QUAN TÂM KHÔNG NHỈ?



via GIPHY

  • Hậu quả là ghê gớm lắm á, không hù đầu nha! bệnh tiểu đường trong thai kỳ này ảnh hưởng xấu cả mẹ, cả con, cả tức thời lẫn lâu dài, cụ thể là:
  • Mẹ tăng nguy cơ bị tiền sản giật: tức là tình trạng biểu hiện bằng phù, tiểu đạm, tăng huyết áp. Hậu quả có thể ảnh hưởng toàn bộ cơ quan của mẹ như xuất huyết não, suy thận,suy gan, phù phổi, suy tim…, hậu  quả cho con có thể thai lưu trong tử cung, chậm phát triển, đẻ non
  • Thai to quá cho nên đẻ khó, cả mẹ và con đều bầm dập, khả năng phải mổ đẻ là cao
  • Tăng tử vong thai, đẻ non, dị tật thai
  • Sau sanh có thể thở yếu, thở không nổi, hạ đường huyết, vàng da bệnh lí, hạ canxi máu, đa hồng cầu
  • Hậu quả lâu dài
    Mẹ bị tăng khả năng bị đái tháo đường vĩnh viễn về sau
    Con bị tăng khả năng bị đái tháo đường, béo phì, tự kỉ, những rối loạn chuyển hoá khác

NGUY CƠ BỊ TÌNH TRẠNG TIỂU ĐƯỜNG KHI MANG THAI NÀY LÀ GÌ?

  • Thai kì trước bị rồi
  • Thành viên gia đình có quan hệ cấp độ 1 (bố mẹ, con cái, anh chị em) bị đái tháo đường
  • Mẹ bị béo phì, tăng cân quá nhanh trong 18-24 tuần đầu
  • Tuổi mẹ trên 25
  • Xẩy thai trước đó hoặc dị tật thai mà không rõ lí do
  • Xét nghiệm nước tiểu có đường trong lần khám đầu
  • Bệnh lí nền như hội chứng buồng trứng đa nang, sử dụng thuốc kháng viêm steroid, tăng huyết áp
  •  Đa thai (sanh đôi, sanh ba…)
  • Thuộc chủng tộc có tần suất đái đường cao như Mỹ gốc Phi, Mỹ bản địa, Nam châu Á, Đông châu Á

 Nếu bạn có càng nhiều yếu tố nguy cơ bị đái tháo đường thai kì thì càng cần chú ý tầm soát sớm nha!!!

TẦM SOÁT NHƯ THẾ NÀO

  • Tuỳ quốc gia và cơ sở có nhưng phương pháp tấm soát rối loạn dung nạp đường trong thai kỳ khác nhau, cách thông thường là bạn uống một lượng nước đường và đo đường huyết lúc 1 giờ, 2 giờ sau đó.
  • Khi nào làm test
    Thực hiện sớm ngay từ lần khám đầu tiên (3 tháng đầu) nếu bạn là người nguy cơ cao
    Nếu không có nguy cơ tầm soát lúc 24-28 tuần thai.

Hu hu! Tôi lỡ bị tiểu đường thai kỳ rồi liệu tôi có thể có một thai kì bình thường hay không?

 Hoàn toàn có thể. Nếu phát hiện sớm và kiểm soát đường huyết tốt bạn hoàn toàn có thể có một thai kì bình thường.

ĐIỀU TRỊ BẰNG CÁCH NÀO

  • Thay đổi chế độ ăn: ăn loại tinh bột có chỉ số tăng đường thấp đặc điểm chung của nhóm này là các loại hạt nguyên bản ít qua chế biến, giảm tổng lượng tinh bột và tăng năng lượng từ thực phẩm khác như đạm, chất béo.
  • Cần tự trang bị máy thử đường tại nhà để tự rút kinh nghiệm và điều chỉnh chế độ ăn phù hợp
  •  Nếu không kiểm soát đường bằng chế độ ăn tốt bạn có thể cần chích insulin hoặc thuốc kiểm soát đường huyết khác.

Vì điều trị bệnh lý đái tháo đường trong thai kỳ là phức tạp và cần tương tác nhiều, cho nên khúc này bạn nên theo dõi, tái khám định kì để được bác sĩ đánh giá và tư vấn chi tiết. Rất khó để bạn tự mò mẫm để tự học, tự áp dụng được vì khi bạn google thông tin trên mạng, bạn rất khó phân biệt thông tin nào chính xác để áp dụng và cho dù bạn có được thông tin đúng đi nữa thì đọc vô chưa chắc bạn đã hiểu đúng. Hơn nữa hậu quả của đái tháo đường thai ky không được kiểm soát tốt rất nghiêm trọng. Do đó để an toàn cho bạn và cho bé hãy tương tác thường xuyên với bác sĩ của bạn nhé.

TÔI HOẠT ĐỘNG THỂ DỤC THỂ THAO ĐƯỢC KHÔNG?

  • Vận động là tốt, bạn chỉ nên vận động nhẹ nhàng, tập bài tập phù hợp dành cho bà bầu. một lần nữa hãy nhờ bác sĩ của bạn tư vấn chi tiết, đừng tự google ra những bài tập này vì rất nhiều tài liệu trên google viết theo cảm tính, kinh nghiệm cá nhân kiểu như tôi cho thế là tốt mà không dựa vào tài liệu y văn, cơ sở khoa học.
  • Riêng về kiểm soát đường trong đái tháo đường thai kỳ bạn đừng quá trông chờ vào việc nó sẽ giúp bạn kiểm soát tốt đường huyết nếu bạn ăn xả láng. Tập luyện giúp cơ thể bạn sử dụng insulin tốt hơn, nhưng chứng cứ về lợi ích kiểm soát đường không quá mạnh mẽ. do đó đây chỉ là 1 biện pháp nhỏ sau chế độ ăn và dùng thuốc thôi.

SAU KHI ĐẺ TÔI CÓ SAO KHÔNG?


Phần lớn đường huyết sẽ về bình thường sau sanh, nhưng bạn có nguy cơ tiểu đường sau này tăng hơn so với người bình thường, do đó cần kiểm tra đường thời điểm sau sanh 2-3 tháng, và mỗi năm về sau.


chúc các mẹ mang thai thành công và vui vẻ !


Tài liệu tham khảo