BSNT-BSCK1 Trần Anh Huấn
Xã hội hiện đại ngày nay không
khó để nhìn thấy một đứa trẻ còn bé xíu ngồi quẹt quẹt điện thoại hay máy tính
bảng rất điêu luyện, trong sự tự hào của cha mẹ. Đánh vào tâm lý ai cũng muốn
con mình tài giỏi đặc biệt là giỏi tiếng Anh, Rất nhiều chương trình, phần mềm quảng
cáo rầm rộ giúp trẻ học tập sớm, học tiếng Anh như người bản xứ… Liệu những điều
này có tốt cho bé. Xây dựng thói quen sử dụng các thiết bị điện tử như nào là lành
mạnh, để đừng làm hại trẻ lại vừa tận dụng những ưu điểm của các phương tiện này.
- Các thiết bị điện tử bào gồm :
TiVi, máy tính, điện thoại, máy tính bảng… có thể ảnh hưởng tới cảm nhận, học tập,
suy nghĩ, cư xử của trẻ cả về có lợi lẫn có hại. Tuy
nhiên dù sao cha mẹ vẫn là người có mức ảnh hưởng tới trẻ nhiều nhất và quan trọng
nhất.
- Hiệp Hội Nhi Khoa Hoa Kì (AAP) ủng hộ việc giúp trẻ phát triển thói quen sử dụng các thiết bị điện tử lành mạnh sớm.
Tại Sao Phải Sử Dụng Các Thiết Bị Điện Tử Đúng Cách
Sử dụng quá mức có thể gây cho trẻ những nguy cơ
- Ngủ không đủ giấc. Trẻ nhỏ tiếp xúc với phương tiện truyền thông nhiều như TV, máy tính hoặc thiết bị di động ngủ ít hơn và ngủ muộn hơn vào ban đêm. Ngay cả trẻ sơ sinh cũng có thể bị kích thích quá mức bởi màn hình điện tử và bỏ lỡ giấc ngủ cần thiết để phát triển.
- Chậm trễ trong học tập và kỹ năng xã hội. Trẻ em xem TV quá nhiều ở tuổi ấu thơ và tuổi mẫu giáo có thể cho thấy sự chậm trễ trong sự chú ý, suy nghĩ, ngôn ngữ và các kỹ năng xã hội. Một trong những lý do cho sự chậm trễ có thể là do họ ít tương tác với cha mẹ và gia đình. Cha mẹ mải sử dụng TV hoặc tập trung vào phương tiện kỹ thuật số của họ và bỏ lỡ các cơ hội quý giá để tương tác với con cái và giúp chúng học hỏi.
- Béo phì. Sử dụng thiết bị điện tử nhiều trong những năm mẫu giáo có liên quan đến tăng cân và nguy cơ béo phì ở trẻ em. Quảng cáo thực phẩm và ăn vặt trong khi xem TV có thể thúc đẩy béo phì. Ngoài ra, trẻ em lạm dụng phương tiện truyền thông ít có thói quen vận động thể chất lành mạnh.
- Vấn đề hành vi. Nội dung bạo lực trên TV và màn hình có thể góp phần gây ra các vấn đề về hành vi ở trẻ em, vì trẻ sợ hãi và bối rối bởi những gì chúng thấy hoặc trẻ cố gắng bắt chước các nhân vật trên màn hình.
Đặc Điểm Theo Tuổi Của Trẻ Liên Quan Thiết Bị Điện Tử
- Cho trẻ dưới 2 tuổi
-> Trẻ dưới 2 tuổi học và lớn lên khi chúng khám phá , tương tác với môi trường xung quanh. Trí tuệ được phát triển tốt nhất khi tương tác, chơi với cha mẹ, anh chị, người nuôi, trẻ khác và người lớn.
-> Để trẻ sử dụng rất giới hạn thiết bị điện tử trong tuổi này. Chỉ sử dụng khi người lớn bên cạch, xem cùng, nói chuyện tương tác với trẻ, dạy trẻ những gì đang có trên màng hình. Tình huống có thể sử dung ví dụ như khi chat video với gia đình.
-> dưới 2 tuổi là khoẳng thời gian khó khan để chúng có thể hiểu những gì đang diễn ra trên màn hình và những thứ đó liên quan thế nào với thế giới xung quanh chúng.
-> Tuy nhiên trẻ từ 15-18 tháng có thể học được từ những trương trình có tính giáo dục cao nếu cha mẹ cùng tham gia và dạy trẻ lại những bài học đó.
-> Trẻ từ 18-24 tháng nếu muốn sử dụng các thiết bị kĩ thuật số cần đáp ứng các tiêu chí sau:
+ Lựa chọn các chương trình có chất lượng cao, có tính giáo dục, tính cộng đồng.
+ Sử dụng cùng và tương tác với trẻ
+ Tránh cho trẻ tự xem một mình
- Cho trẻ 2-5 tuổi
-> Nhiều trẻ có thể hiểu và học từ ngữ thông qua nói chuyện video trực tiếp. Trẻ nhỏ có thể lắng nghe hoặc tham gia vào cuộc nói chuyện với cha mẹ
-> Trẻ từ 3-5 tuổi trẻ trưởng thành hơn về suy nghĩ, vì vậy chương tình được thiết kế để giáo dục tốt(như sesame street đây là ví dụ tại Mỹ, VN mình không chắc chương trình nào tương tự) có thể giúp trẻ học kĩ năng xã hội, ngôn ngữ, đọc.
-> Giới hạn thời gian sử dụng không quá 1 giờ/ngày.Thời gian còn lại tìm những hoạt động thân thể cho trẻ làm giúp phát triển sức khỏe và tinh thần của trẻ
-> Chọn các chương trình mà có tính giáo dục, tương tác cao, không bạo lực, mang tính cộng đồng.
-> Cùng xem và cùng chơi vơi trẻ
Sừ Dụng Phần Mềm Và Sách Điện
Tử Như Thế Nào
- Hầu hết các ứng dụng được quảng cáo là "giáo dục" không được chứng minh là có hiệu quả, và cũng không khuyến khích được người khác cùng tương tác, cùng xem hoặc cùng chơi để giúp trẻ nhỏ học.
- Ngoài ra, hầu hết các ứng dụng giáo dục đều nhắm đến các kỹ năng học thuộc , như chữ cái ABC và các hình dạng. Những kỹ năng này chỉ là một phần hành trang để trẻ sẵn sàng trước khi đi học.
- Những kỹ năng mà trẻ nhỏ cần học để thành công ở trường (và cuộc sống) như kiểm soát xung đột, quản lý cảm xúc, tư duy sáng tạo, linh hoạt được học tốt nhất thông qua trò chơi tương tác, không rập khuôn với gia đình và bạn bè trong thế giới thực.
- Sách kỹ thuật số ("Sách điện tử") có nhiều hiệu ứng âm thanh và hình ảnh đôi khi có thể khiến trẻ em mất tập trung, sau đó bỏ lỡ câu chuyện và không học tốt như từ một cuốn sách in bình thường.
- Nếu bạn có kế hoạch đọc sách điện tử cho con của bạn, phải tuân thủ:
-> Chọn sách điện tử không có quá nhiều hiệu ứng âm thanh, chuông ,còi.
-> Đọc sách điện tử với con cái của bạn ,tương tác giữa cha mẹ và con xung quanh vấn đề trong sách là một trong những yếu tố quan trọng nhất dẫn đến thành công của trẻ trong việc đọc và đọc viết.
Lời Khuyên Khác Cho Để Hình
Thành Thói Quen Dùng Thiết Bị Điện Tử Lành Mạnh
- Đừng cảm thấy áp lực khi giới thiệu công nghệ sớm cho trẻ. Giao diện trên các thiết bị này là trực quan và trẻ em có thể học hỏi nhanh chóng.
- Giám sát phương tiện truyền thông của trẻ em. Ví dụ: biết ứng dụng nào được sử dụng hoặc tải xuống. Kiểm tra các ứng dụng trước khi con bạn sử dụng chúng, chơi cùng nhau và hỏi con bạn nghĩ gì về ứng dụng.
- Tắt TV và các thiết bị khác khi không sử dụng. Phương tiện truyền thông nền có thể làm sao lãng sự tương tác giữa cha mẹ và con cái, cả hai đều rất quan trọng trong việc phát triển ngôn ngữ và cảm xúc xã hội.
- Giữ cho phòng ngủ, giờ ăn, thời gian chơi với cha mẹ không có các thiết bị điện tử. Tắt điện thoại hoặc cài chế độ "không làm phiền" trong những khoảng thời gian này.
- Tránh tiếp xúc với các thiết bị hoặc màn hình 1 giờ trước khi đi ngủ. cất hết các thiết bị ra khỏi phòng ngủ trước khi đi ngủ.
- Tránh sử dụng các thiết bị này như là cách để làm phần thưởng hoặc làm dịu con cái của bạn. Mặc dù chúng có thể sử dụng để làm dịu trẻ em trong một số tình huống bắt buộc như trong một số can thiệp y tế hoặc trên máy bay, dùng các thiết bị này để xoa dịu trẻ có thể dẫn đến các vấn đề về khả năng thiết lập và quản lý cảm xúc.
- Lập ra các quy tắc về sử dụng các thiết bị điện tử cho tất cả thành viên trong gia đinh. Bạn không tuan thủ thì khó mà nói trẻ tuân thủ.
- Giúp đỡ những người khác đừng sai lầm bằng cách phản hồi cho các nhà sản xuất phần mềm, sách điện tử, chương trình truyền hình… nếu bạn thích để khuyến khích họ, hay phản ánh nội dung quá bạo lực… để họ điều chỉnh (chắc khó á).
- Khuyến khích trường học và cộng đồng bạn đang ở có các chương trình truyền thông tốt về các thói quen lành mạnh hơn. Ví dụ: tổ chức "Tuần lễ không có màn hình" trong thị trấn của bạn với các phụ huynh, giáo viên và hàng xóm khác.
Tài Liệu Tham Khảo
Healthy Digital Media Use Habits for Babies, Toddlers & Preschoolers (AAP)